Móm përznã stracha tobie ò tim gadac. Bò jak słëchôsz, ból niemiłoserno dotikô téż cebie. Wej jidze sobie do cebie ból. Jak skra, jak wała, nawôłnica, jak òdżin. A jô bë nie chcała, cobë chòcbë jedna jegò skra dotknãła ce. Chcã, cobë ani jedna wała cebie nie bòla. Czëjã, jak gôdóm do cebie ò nim, że cerpisz. Skrëszëło mie. Jem sã rozpłakała jak dzëwô fòntana nieòpanowónô, bò të jesz do te bezwiedno sã zgôdzôsz na mój ból – ból czësto fizyczny i żëwi jak żëwiół wòdë.

Metamòrfòza pierszô. Ból nie je ju czôrną blóną. Je terô wałama na mòrzim, na przemianã drëmniészima i mniészima, co płëną długò, bez symetrii i ritmù, i wprowôdzają chaòs. Pòrëszoné w môrlënach mùskù topią sã mòrsczé wałë. Czej pòwiôdóm tobie ò tim, czëjã, że wałë docérają téż do cebie i mòżesz nen ból pò prôwdze czëc tak baro fizyczno, jak jô. Je to jakbë przëcyganié bólu we dwie stronë swiata, cos na ôrt spòrtu zwónégò przecyganim pòwrózka. Kò czej ból przëpłiwô do cebie, kòl mie stôwô sã mniészi, a czej òdpłiwô òd cebie, do mie sënie sã z drëmniészą mòcą.

Móm téż taczé przeswiôdczenié: jak gôdóm ò nim, të płëwiesz w mòjim bólu jak żaba nieùstraszonô. Pòtemù skôczesz pò wałach wnetka jakbë pò nich szpacérowôł Jezës. I bólowé bałwanë dosc niespòkójno òbijają sã ò sztrądë, a bólowé wałë topią sã gdzes w òdmãtach. Pëzglą sã gdzes w jaczis neùrónowëch jadrach. Całé gromisté bòleszcze topi sã jak môłé niedowinné dzecątkò w głãbòczim mòrzim abò jak sniég na pòdgrzónym słuńcu. Wszëtczé bãdącé bólã wałë toną w rëmnotach tak niedosygłëch, że nie wiém prawie, czim òne są. Nie widzã wszëtczégò na hewòtnym òbrôzkù wałującym.

Jak sã terô czëjesz? Bòli cebie baro? Nen ból dotikô twòjégò mùskù? Wiém, że to nie je ból zatrzëmùjący sã na skórze jak prowizoriczné grëzenié mëdżi. Je całomùskòwi. Òd skroniów, czoła, przez ùszë, czëp głowë, jaż do tëłu łepa. I dochôdô do westrzódka mùskù.

Widzysz, mòje dzeckò… Jô mia baro wiôldżi strach gadac tobie ò tim bólu. Ni móm pòjãcô, co të aùtenticzno terô czëjesz. Rzekni mie leno prôwdzewie, czë baro cebie bòli. Bò móm jaczés dzywné grëzanié sëmieniô. Móm stracha, że bólã mòżna zarazëc jak swińską chërą wirusową. Nie płaczë ju nigdë, jô wicy ju nie mdã ò tim tobie gadac.

Metamòrfòza drëgô. Ból nie je ju wałama. Nawetka ju nie rozmiejã gò sobie tak wëòbrazëc jakno wałë, bò niżódnëch wałów tuwò ni ma i ni ma téż niżódnégò drëdżégò człowieka. I ni ma tamtégò hewò jinterpersonalnégò wałowaniô.

Mój ból je terô czësto priwatny i scësno fizyczny. Przeòbrazył sã terô w czerwioné òczenkò, chtërno chtos nieòprzestôwno wëbijô. Skło bòli tak krwawò, że òd czasu do czasu móm szansã ùmierac. Nie je to wieczny ùstôw, ale je dërchny. W taczim bólu wiedno je nôdzeja na smierc.

Za ną czerwioną dôką bólu jawi mie sã sztót z dzecny arkadii, czej bëła jô dzewùsã nié wicy jak szterë lata stôrim – tak jak të terô, mòje dzeckò. Pamiãtóm, czej tedë mòja nënka dërch jadła pële z czerwionym krziżikã i òna téż tedë òdwôżëła sã rzeknąc mie ò swòjim bólu głowë. I przëbôcziwóm sobie, jak jô tedë bezwiedno zapëtała: „nënka, a co to je ból?”.

Sztëczną swiãtą mszã

Kalina tuńcowa na jôrmarkù

Kalina dokôzëwa na fòlwarkù

Kalina gòtowała sã w garkù

Kalina jidze dzysdnia do zarkù

Dzewiãtnôstolatnô mòja òsobòwòsco,

Gnijë, mòja Kalinkò kòchónô!

Jarzëbinkò w kòralach czerwionëch!

Chòwelë mie abò mòjã drëszkã

Towarzeszkã za rãkã zabrôł

Chtos w tuńcu terôczasnym

Rozpłiwô sã Kalinka

W biôłim proszkù pëlów

Schizofreniczno roztopioné

Rozwòloné mòje egò

dzëwëch słów na pòkójnym òceanie fòrmë

pisac mòżesz leno pòézjã metafizyczno pòwszédną

jak wpadniesz w artiznã

dosygnąc sufitu swiata pòza nieskòńczonoscą

a pòstrzédno wmiknąc w głãbinã przeżëwaniô

mógł leno Witkacy

na pòrtrece

Michôł Chòromańsczi na dłudżi szëji

absolutu ni mòżna dosygnąc

westrzód pejzażów wszechłgarstwa

że chtos dôł kòmùs przëtrôfkã żëcé

niech słowa òtulą dëchòwą pòscelą

sztócyk ùtwórczi w sztëczkù wiecznoscë

esteticzno niedopasowóny

niedowinny jak w główce kapùstë

absolut jidze na westrzódkù bëtu

bez sztôłtów lëdzczich samò w sobie żëcé

to nie béł stółk

jak bë béł stółk

tej bë béł tuwò

to bëła starka

tu pòłóż starkã

bò bëła starka

i gdze je starka

jidze procesjô

i maszerëją

i sëpią kwiatë

i grają trąbë

i niosą trëmë

i niosą krziżë

i jidą piechti

i jadą karą

ò zmiłowanié

proszą i proszą

i telewzérnik

niosą i niosą

i himn spiéwają

smieją sã głosno

za rãkã trzëmią

nogama kòpią

z artizną jidą

z toptuchã jidã

chaòs pòwszédny

dôj nama dzysô

Zymk 2008

zniesztôłconą ze strachù

zasztëkónô w dzecynny jizbie Schulza

bòjã sã karakònów

że wińdą narôz z pastą do zãbów

i wslizgną sã w jawernotã

móm stracha kònia z teatru Kantora

i tegò co miartwé że mòże bëc żëwé

że smierc je jawernô barżi jak żëcé

i pòtkómë sã czedës wszëtcë jakno ùmarłô klasa

„w królestwie wëòbrazni

je tak jak w paleòntologii”

absolut jak dinozaùr w kòpalni mësleniô

w szëfladach Bachelarda sedzącë

trzeba strachë wëòbrazni zniesztôłcëc

ritmiczno cynamònową jizdebkã òdtwòrzëc

jimaginacji procesjã wkół absolutu

włożoną w fòrmã człowieka materiã

w labirince antiwzniosłoscë zamknąc

ceremònialny fantazmat smiercë òswòjic

w bezszelestnym tuńcu z mòtilã

a jô – manekin w gwôsny òsobie wëòbrazni

złómiã òbsesjã fantomów nieòbecnoscë

wësniã pląs midzë aktama jestestwa

i zagróm absolutné artiznë jinterludium

mëszą

żëcé mòje bëłobë

kriticzno krótczé

rozëm mój głëpszi bë béł

jak dłëgszi

a fantazje najiwné

tak primitiwné

że nigdë nie bëła bë jô

pòétką

a leno złodzéjką sera

a dzecë mòje téż

w dërżéniu

bëłëbë mëszama

co żëją

bez wòlë z mùszu

pòd miotlékama

Stegna 4/2008

szepczą cos do mie apòlla mùzë

a jô w liriczné zapinóm gùzë

dwa pòmidoré splesniałé

malujã mlékã skwasniałim

fùrmanów wòzë na niebie

diôchłów artizna jedze

złapiã pòézjã na błaznów wãdkã

wiérztë płënącé w mòrzim gnojowim

jak rëbë wpùszczã wgłãb sebie

roztopiã w mëslach jak kwiatë wiszniowé

z kùńsztã gróscama narwã piscama

w pôlcu serdecznym zgniotã miłotã

kwasną wezgódkã dzëwi jagódczi

zajączka łapką wôłczą jabłóniã rozkrojã

dogòniã letëwkã skrzidlatą i zgniotã

ùkòchóm wszëtczé mùchòmòrë

kùńsztowno zrobiã artistny akt etstazë

ùniosã pòézjã pònad herezjã

lira zamieszkô we mie pòkracznô

a jô pòétką bãdã dzëwaczną

Stegna 4/2008

]]> http://hana.kaszubia.com/kunszt-artizne/poezjo/feed 8 http://hana.kaszubia.com/kunszt-artizne/letewka http://hana.kaszubia.com/kunszt-artizne/letewka#comments Thu, 11 Sep 2008 15:31:56 +0000 hana http://hana.kaszubia.com/?p=175 kòchóm wëchôdac

sobie z cała

i stawac sã

lëtewką

wòlno latac

pò swiece

bëc aùtenticzną

bez greńców

dëch mój bez cała

biegnie

Stegna 3 / 2008

Marii Roszak

namaluj mie proszã

swinkã malinką

co chòdzy i nie znô

zaczim żëje

zaczim w bùchce

sobie chòdzy

bò teskniã za nią

chcã miec swòjską

swinkã z ògónkã

zakrãconym do górë

żebë żëła prôwdzëwô

jak swiat mëszlącô

nie wëmëszlonô

dlô kòritka ta swinka

Stegna 3/2008

]]> http://hana.kaszubia.com/kunszt-artizne/swinka/feed 2